[سوره النساء (4) : آیه 127]
اشاره
وَ یَسْتَفْتُونَکَ فِی اَلنِّسٰاءِ قُلِ اَللّٰهُ یُفْتِیکُمْ فِیهِنَّ وَ مٰا یُتْلیٰ عَلَیْکُمْ فِی اَلْکِتٰابِ فِی یَتٰامَی اَلنِّسٰاءِ اَللاّٰتِی لاٰ تُؤْتُونَهُنَّ مٰا کُتِبَ لَهُنَّ وَ تَرْغَبُونَ أَنْ تَنْکِحُوهُنَّ وَ اَلْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ اَلْوِلْدٰانِ وَ أَنْ تَقُومُوا لِلْیَتٰامیٰ بِالْقِسْطِ وَ مٰا تَفْعَلُوا مِنْ خَیْرٍ فَإِنَّ اَللّٰهَ کٰانَ بِهِ عَلِیماً (127)
ترجمه:
127-از تو در باره زنان سؤال می کنند، بگو خداوند در این زمینه به شما پاسخ می دهد و آنچه در قرآن در باره زنان یتیمی که حقوق آنها را به آنها نمی دهید و می خواهید با آنها ازدواج کنید و همچنین در باره کودکان صغیر و ناتوان برای شما بیان شده است (قسمتی از سفارشهای خداوند در این زمینه می باشد، و نیز به شما سفارش می کند که) با یتیمان به عدالت رفتار کنید و آنچه از نیکیها انجام می دهید خداوند از آن آگاه است (و به شما پاداش مناسب می دهد) .
تفسیر:
اشاره
باز هم حقوق زنان
آیه فوق به پاره ای از سؤالات و پرسشهایی که در باره زنان (مخصوصا دختران یتیم) از طرف مردم می شده است پاسخ می گوید و میفرماید: “ای
ص: 147
پیامبر از تو در باره احکام مربوط به حقوق زنان، سؤالاتی میکنند بگو خداوند در این زمینه به شما فتوا و پاسخ میدهد”.
(وَ یَسْتَفْتُونَکَ فِی النِّسٰاءِ قُلِ اللّٰهُ یُفْتِیکُمْ فِیهِنَّ) .
سپس اضافه می کند: “آنچه در قرآن مجید در باره دختران یتیمی که اموال آنها را در اختیار میگرفتید، نه با آنها ازدواج می کردید و نه اموالشان را به آنها می سپردید که با دیگران ازدواج کنند، به قسمتی دیگر از سؤالات شما پاسخ میدهد و زشتی این عمل ظالمانه را آشکار می سازد”. وَ مٰا یُتْلیٰ عَلَیْکُمْ فِی الْکِتٰابِ فِی یَتٰامَی النِّسٰاءِ اللاّٰتِی لاٰ تُؤْتُونَهُنَّ مٰا کُتِبَ لَهُنَّ وَ تَرْغَبُونَ أَنْ تَنْکِحُوهُنَّ) (1) .
(1)
سپس درباره پسران صغیر که طبق رسم جاهلیت از ارث ممنوع بودند توصیه کرده و میفرماید: “خداوند به شما توصیه می کند که حقوق کودکان ضعیف را رعایت کنید”.
(وَ الْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ الْوِلْدٰانِ) .
بار دیگر در باره حقوق یتیمان به طور کلی تاکید کرده و می گوید: “و خدا به شما توصیه می کند که در مورد یتیمان به عدالت رفتار کنید”.
(وَ أَنْ تَقُومُوا لِلْیَتٰامیٰ بِالْقِسْطِ) .
و در پایان به این مسئله توجه میدهد که“هر گونه عمل نیکی مخصوصا در باره یتیمان و افراد ضعیف، از شما سر زند از دیدگاه علم خداوند مخفی
ص: 148
1- 1) طبق تفسیری که در بالا در باره این جمله از آیه ذکر کردیم روشن می شود که ” مٰا یُتْلیٰ … ““مبتدا”است، و”خبر“آن جمله یُفْتِیکُمْ فِیهِنَّ بوده که به قرینه قسمت سابق آیه، حذف شده است و نیز ترغبون در اینجا به معنی عدم تمایل می باشد، زیرا می دانیم اگر ماده”رغب“با”عن“متعدی شود به معنی”عدم تمایل“، و اگر با”فی“متعدی شود به معنی”تمایل“است. و از قرائن استفاده می شود که در اینجا”عن“در تقدیر است.
نمی ماند، و پاداش مناسب آن خواهید یافت”.
(وَ مٰا تَفْعَلُوا مِنْ خَیْرٍ فَإِنَّ اللّٰهَ کٰانَ بِهِ عَلِیماً) .
ضمنا باید توجه داشت که جمله یستفتونک در اصل از ماده“فتوی” و“فتیا”گرفته شده که بمعنی پاسخ به مسائل مشکل است و از آنجا که ریشه اصلی این لغت“فتی”بمعنی جوان نورس میباشد ممکن است نخست در مسائلی که انسان پاسخهای جالب و تازه و نورسی برای آن انتخاب کرده به کار رفته باشد و سپس در مورد پاسخ به تمام مسائل انتخاب شده است.