(63) سوره منافقین این سوره در مدینه نازل شده و دارای 11 آیه است
اشاره
ص: 141
ص: 142
محتوای سوره منافقین
سوره منافقین از سوره های پر محتوا است که محور اصلی بحثهای آن را مسائل حساس مربوط به“منافقان”تشکیل می دهد، ولی در ذیل سوره آیاتی به عنوان اندرز به مسلمانان در زمینه های مختلف نیز آمده است.
روی هم رفته می توان محتوای آن را در چهار بخش خلاصه کرد:
1-نشانه های منافقان که خود شامل چندین قسمت حساس است.
2-بر حذر داشتن مؤمنان از توطئه های منافقان، و لزوم مراقبت دائم در این زمینه.
3-هشدار به مؤمنان که مواهب مادی دنیا آنها را از ذکر خداوند غافل نکند.
4-توصیه به انفاق در راه خدا، و بهره گیری از اموال پیش از آنکه مرگ فرا رسد و آتش حسرت به جان انسان بیفتد.
دلیل نامگذاری این سوره به“منافقین”نیز ناگفته پیدا است.
قابل توجه اینکه طبق آنچه در تفسیر سوره جمعه گفتیم یکی از آداب نماز جمعه این است که در رکعت اول سوره جمعه، و در رکعت دوم سوره منافقین خوانده شود، تا مسلمانان همه هفته در این مراسم بزرگ عبادی سیاسی توطئه های منافقان را مجددا به خاطر بیاورند و دائما مراقب تحریکها، تخریبها و نقشه های شوم آنها باشند.
***
ص: 143
فضیلت تلاوت سوره منافقین.
در حدیثی از پیغمبر گرامی اسلام ص آمده است: “ من قرأ سوره المنافقین برء من النفاق ”: “کسی که سوره منافقین را بخواند از هر گونه نفاق پاک می شود” 1. و در حدیثی از امام صادق ع می خوانیم: “بر هر مؤمنی از شیعیان ما لازم است که در شب جمعه سوره”جمعه“و” سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی “بخواند، و در نماز ظهر جمعه سوره”جمعه“و”منافقین“را، سپس افزود فاذا فعل ذلک فکانما یعمل بعمل رسول اللّٰه (ص) و کان جزاؤه و ثوابه علی اللّٰه الجنه: “هنگامی که چنین کند گویی عمل رسول خدا را انجام داده و جزا و پاداشش بر خدا بهشت است” 2. کرارا بعد از ذکر فضائل سوره گفته ایم که این فضائل و آثار مهم نمی تواند تنها نتیجه تلاوت خالی از اندیشه و عمل باشد، روایات فوق نیز شاهد این سخن است، چرا که هرگز خواندن این سوره بی آنکه برنامه زندگی بر آن تطبیق شود روح نفاق را از انسان بیرون نمی برد.
ص: 144