(74) سوره مدثر این سوره در مکه نازل شده و دارای 56 آیه می باشد
اشاره
تاریخ شروع 2 صفر 1407
ص: 203
ص: 204
محتوای سوره“مدثر”
شکی نیست که این سوره از سورهایی است که در مکه نازل شده، اما در این مساله گفتگو است که آیا اولین سوره ای است که بر پیامبر ص نازل شد، و یا بعد از سوره“اقرأ”نازل گردیده است؟ ولی دقت در محتوای سوره“اقرأ”و سوره“مدثر”نشان می دهد که“اقرأ” در آغاز دعوت بوده، و سوره“مدثر”مربوط به زمانی است که پیامبر ص مامور به دعوت آشکار شد، و دوران دعوت پنهانی پایان گرفت، لذا بعضی گفته اند سوره“اقرأ”اولین سوره ای است که در آغاز بعثت نازل شده، و سوره“مدثر” نخستین سوره بعد از دعوت آشکار است، و این جمع خوبی به نظر می رسد.
به هر حال طبیعت سوره های مکی که دعوت به مبدأ و معاد و مبارزه با شرک، و انذار و تهدید مخالفان به عذاب الهی است در این سوره کاملا منعکس است.
بحثهای این سوره رویهمرفته بر هفت محور دور می زند:
1-دعوت پیامبر ص به قیام و انذار و ابلاغ آشکار و صبر و استقامت در این طریق، و تحصیل آمادگیهای لازم برای این کار.
2-اشاره به رستاخیز، و صفات دوزخیان، همانها که به مقابله با قرآن برخاسته، و به استهزای حق پرداختند.
3-قسمتی از ویژگیهای دوزخ توأم با انذار کافران.
4-تاکید بر امر رستاخیز از طریق سوگندهای مکرر.
5-ارتباط سرنوشت هر انسانی با اعمال او، و نفی هر گونه افکار غیر منطقی در این زمینه.
ص: 205
6-قسمتی از ویژگیهای بهشتیان و دوزخیان و سرنوشت هر کدام از آنها.
7-چگونگی فرار افراد جاهل و بیخبر و مغرور و خود خواه از حق.
***
فضیلت تلاوت سوره
در حدیثی از پیغمبر گرامی اسلام ص آمده است: من قرأ سوره المدثر اعطی من الاجر عشر حسنات بعدد من صدق بمحمد (ص) و کذب به بمکه: “هر کس سوره مدثر را بخواند به تعداد هر یک از کسانی که پیامبر اسلام ص را در مکه تصدیق یا تکذیب کردند به او ده حسنه داده می شود” 1. و در حدیث دیگری از امام باقر ع آمده است: من قرأ فی الفریضه سوره المدثر کان حقا علی اللّٰه ان یجعله مع محمد (ص) فی درجته، و لا یدرکه فی حیاه الدنیا شقاء ابدا: “کسی که سوره مدثر را در نماز فریضه بخواند بر خداوند حق است که او را همراه پیامبر ص و در جوار، و درجه او قرار دهد، و در زندگی دنیا بدبختی و رنج دامنش را هرگز نگیرد” 2. بدیهی است چنین نتائج عظیمی تنها بر خواندن الفاظ سوره مترتب نخواهد شد، بلکه باید محتوای سوره را نیز در نظر گرفت و مو به مو اجرا کرد.
ص: 206
سوره مدثر