[سوره المائده (5) : آیه 56]
اشاره
وَ مَنْ یَتَوَلَّ اَللّٰهَ وَ رَسُولَهُ وَ اَلَّذِینَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اَللّٰهِ هُمُ اَلْغٰالِبُونَ (56)
ترجمه:
56-و کسانی که ولایت خدا و پیامبر او و افراد با ایمان را بپذیرند (پیروزند زیرا) حزب و جمعیت خدا پیروز می باشد!.
تفسیر:
این آیه تکمیلی برای مضمون آیه پیش است و هدف آن را تاکید و تعقیب می کند، و به مسلمانان اعلام می دارد که: “کسانی که ولایت و سرپرستی و رهبری خدا و پیامبر ص و افراد با ایمانی را که در آیه قبل به آنها اشاره شد بپذیرند پیروز خواهند شد، زیرا آنها در حزب خدا خواهند بود و حزب خدا پیروز است”.
(وَ مَنْ یَتَوَلَّ اللّٰهَ وَ رَسُولَهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْغٰالِبُونَ) .
در این آیه قرینه دیگری بر معنی ولایت که در آیه پیش اشاره شد یعنی “سرپرستی و رهبری و تصرف”دیده می شود، زیرا تعبیر به“حزب اللّٰه”و “غلبه آن”مربوط به حکومت اسلامی است، نه یک دوستی ساده و عادی و این خود می رساند که ولایت در آیه به معنی سرپرستی و حکومت و زمامداری اسلام و مسلمین است، زیرا در معنی حزب یک نوع تشکل و هم بستگی و اجتماع برای تامین اهداف مشترک افتاده است.
باید توجه داشت که مراد از اَلَّذِینَ آمَنُوا در این آیه، همه افراد با ایمان نیستند بلکه کسی است که در آیه قبل با اوصاف معینی به او اشاره شد.
آیا منظور از پیروزی“ حِزْبَ اللّٰهِ “که در این آیه به آن اشاره شده،
ص: 433
تنها پیروزی معنوی است یا هر گونه پیروزی مادی و معنوی را شامل می شود؟ شک نیست که اطلاق آیه دلیل بر پیروزی مطلق آنها در تمام جبهه ها است و براستی اگر جمعیتی جزء حزب اللّٰه باشند یعنی ایمان محکم و تقوا و عمل صالح و اتحاد و همبستگی کامل و آگاهی و آمادگی کافی داشته باشند بدون تردید در تمام زمینه ها پیروز خواهند بود، و اگر می بینیم مسلمانان امروز به چنان پیروزی دست نیافته اند، دلیل آن روشن است، زیرا شرایط عضویت در حزب اللّٰه که در بالا اشاره شد در بسیاری از آنها دیده نمی شود، و به همین دلیل قدرتها و نیروهایی را که برای عقب نشاندن دشمن و حل مشکلات اجتماعی باید مصرف کنند غالبا برای تضعیف یکدیگر بکار می برند.
در آیه 22 سوره مجادله نیز به قسمتی از صفات حزب اللّٰه اشاره شده است، که به خواست خدا در تفسیر آن سوره خواهد آمد.