(20) سوره طه این سوره در مکه نازل شده و 135 آیه است
اشاره
جزء 16 قرآن مجید
ص: 151
فضیلت سوره طه
روایات متعددی در باره عظمت و اهمیت این سوره در منابع اسلامی وارد شده است.
از پیامبر اکرم ص می خوانیم“خداوند سوره طه و یس را قبل از آفرینش آدم به دو هزار سال برای فرشتگان بازگو کرده هنگامی که فرشتگان این بخش از قرآن را شنیدند گفتند:
طوبی لامه ینزل هذا علیها، و طوبی لاجواف تحمل هذا، و طوبی لالسن تکلم بهذا: “خوشا به حال امتی که این سوره ها بر آنها نازل می گردد، خوشا به دلهایی که این آیات را در خود پذیرا می شود، و خوشا به زبانهایی که این آیات بر آن جاری می گردد” (1) .
(1)
در حدیث دیگری از امام صادق ع می خوانیم:
لا تدعوا قراءه سوره طه، فان اللّٰه یحبها و یحب من قرأها، و من ادمن قراءتها اعطاه اللّٰه یوم القیامه کتابه بیمینه، و لم یحاسبه بما عمل فی الاسلام، و اعطی فی الآخره من الاجر حتی یرضی:
“تلاوت سوره طه را ترک نکنید، چرا که خدا آن را دوست می دارد و دوست می دارد کسانی را که آن را تلاوت کنند، هر کس تلاوت آن را ادامه دهد خداوند در روز قیامت نامه اعمالش را به دست راستش می سپارد و بدون حساب به بهشت می رود، و در آخرت آن قدر پاداش به او می دهد که راضی شود” (2) .
(2)
در حدیث دیگری از پیامبر ص می خوانیم:
من قرأها اعطی یوم
ص: 152
1- 1) مجمع البیان جلد 7 صفحه 1.
2- 2) تفسیر نور الثقلین جلد سوم صفحه 367.
القیامه ثواب المهاجرین و الانصار: “هر کس آن را بخواند در روز رستاخیز ثواب مهاجران و انصار نصیبش خواهد شد” (1) باز لازم می دانیم این حقیقت را تکرار کنیم که اینهمه پاداشهای عظیم که برای تلاوت سوره های قرآن از پیامبر ص و ائمه ع به ما رسیده، هرگز مفهومش این نیست که تنها با تلاوت، این همه نتیجه، عائد انسان می شود، بلکه منظور تلاوتی است که مقدمه اندیشه باشد اندیشه ای که آثارش در تمام اعمال و گفتار انسان متجلی شود، و اگر محتوای اجمالی این سوره را در نظر بگیریم خواهیم دید که روایات فوق تناسب کاملی با محتوای این سوره دارد.
(1)
***
محتوای سوره
“سوره طه”به گفته همه مفسران در مکه نازل شده است، محتوای آن نیز همانند سایر سوره های مکی است که بیشتر سخن از”مبدء“و”معاد“می گوید، و نتائج توحید و بدبختیهای شرک را برمی شمرد. در بخش اول: این سوره اشاره کوتاهی به عظمت قرآن و بخشی از صفات جلال و جمال پروردگار است. بخش دوم: که بیش از هشتاد آیه را در برمی گیرد از داستان موسی ع سخن می گوید، از آن زمان که به نبوت مبعوث گردید و سپس با فرعون جبار به مبارزه برخاست، و پس از درگیریهای فراوان او با دستگاه فرعونیان و مبارزه با ساحران و ایمان آوردن آنها خداوند به صورت اعجازآمیز فرعون و فرعونیان را در دریا غرق کرد، و موسی و مؤمنان را رهایی بخشید. بعد ماجرای گوساله پرستی بنی اسرائیل و درگیری هارون و موسی را با آنها بیان می کند. در سومین بخش: بخشهایی در باره معاد و قسمتی از خصوصیات رستاخیز آمده است. در بخش چهارم: سخن از قرآن و عظمت آن است. و در بخش پنجم: سرگذشت آدم و حوا را در بهشت و سپس ماجرای وسوسه ابلیس و سرانجام هبوط آنها را در زمین، توصیف می کند. و بالآخره در آخرین قسمت، نصیحت و اندرزهای بیدار کننده ای، برای همه مؤمنان بیان می دارد که روی سخن در بسیاری از آن به پیامبر اسلام ص است.
ص: 153
1- 1) مجمع البیان جلد هفتم صفحه 1.
روایات متعددی در باره عظمت و اهمیت این سوره در منابع اسلامی وارد شده است.
از پیامبر اکرم ص می خوانیم”خداوند سوره طه و یس را قبل از آفرینش آدم به دو هزار سال برای فرشتگان بازگو کرده هنگامی که فرشتگان این بخش از قرآن را شنیدند گفتند:
طوبی لامه ینزل هذا علیها، و طوبی لاجواف تحمل هذا، و طوبی لالسن تکلم بهذا: “خوشا به حال امتی که این سوره ها بر آنها نازل می گردد، خوشا به دلهایی که این آیات را در خود پذیرا می شود، و خوشا به زبانهایی که این آیات بر آن جاری می گردد” 1.
در حدیث دیگری از امام صادق ع می خوانیم:
لا تدعوا قراءه سوره طه، فان اللّٰه یحبها و یحب من قرأها، و من ادمن قراءتها اعطاه اللّٰه یوم القیامه کتابه بیمینه، و لم یحاسبه بما عمل فی الاسلام، و اعطی فی الآخره من الاجر حتی یرضی:
“تلاوت سوره طه را ترک نکنید، چرا که خدا آن را دوست می دارد و دوست می دارد کسانی را که آن را تلاوت کنند، هر کس تلاوت آن را ادامه دهد خداوند در روز قیامت نامه اعمالش را به دست راستش می سپارد و بدون حساب به بهشت می رود، و در آخرت آن قدر پاداش به او می دهد که راضی شود” 2.
در حدیث دیگری از پیامبر ص می خوانیم:
من قرأها اعطی یوم
ص: