[سوره الشعراء (26) : آیات 160 تا 166]
اشاره
کَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ اَلْمُرْسَلِینَ (160) إِذْ قٰالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ لُوطٌ أَ لاٰ تَتَّقُونَ (161) إِنِّی لَکُمْ رَسُولٌ أَمِینٌ (162) فَاتَّقُوا اَللّٰهَ وَ أَطِیعُونِ (163) وَ مٰا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِیَ إِلاّٰ عَلیٰ رَبِّ اَلْعٰالَمِینَ (164) أَ تَأْتُونَ اَلذُّکْرٰانَ مِنَ اَلْعٰالَمِینَ (165) وَ تَذَرُونَ مٰا خَلَقَ لَکُمْ رَبُّکُمْ مِنْ أَزْوٰاجِکُمْ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ عٰادُونَ (166)
ترجمه:
160-قوم لوط فرستادگان (خدا) را تکذیب کردند.
161-هنگامی که برادرشان لوط به آنها گفت“آیا تقوی پیشه نمی کنید؟ ” 162-من برای شما رسول امینی هستم.
163-تقوی الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمائید.
164-من از شما اجری نمی خواهم اجر من فقط بر پروردگار عالمیان است.
165-آیا در میان جهانیان، شما به سراغ جنس ذکور می روید؟ (این زشت و ننگین نیست؟) .
166-و همسرانی را که خدا برای شما آفریده است رها می کنید؟ شما قوم تجاوزگری هستید.
ص: 315
تفسیر:
قوم ننگین و متجاوز! [ (قوم لوط) ]
ششمین پیامبری که گوشه ای از زندگی او و قوم گمراهش در این سوره آمده حضرت لوط ع است، با اینکه او در عصر ابراهیم ع می زیست، ولی بیان ماجرای زندگی او بعد از ابراهیم نیامده، چرا که قرآن یک کتاب تاریخی نیست که حوادث را به ترتیب وقوع بیان کند، بلکه جنبه های تربیتی و انسانسازی را مورد توجه قرار می دهد که تناسبهای دیگری را ایجاب می کند، و زندگی لوط و ماجرای قومش هماهنگی بیشتری با زندگی پیامبرانی دارد که اخیرا سخن از آنها به میان آمد.
نخست می گوید: “قوم لوط فرستادگان خدا را تکذیب کردند” (کَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ الْمُرْسَلِینَ) .
همانگونه که قبلا هم اشاره کرده ایم ذکر“مرسلین”به صورت جمع، یا به خاطر وحدت دعوت انبیا است که تکذیب یکی از آنها تکذیب همه آنها محسوب می شود، و یا اینکه واقعا به هیچیک از پیامبران پیشین نیز ایمان نداشتند.
* سپس اشاره ای به دعوت حضرت لوط می کند که هماهنگ با کیفیت دعوت دیگر پیامبران گذشته است می گوید: “در آن هنگام که برادرشان لوط به آنها گفت: آیا تقوا پیشه نمی کنید”؟! (إِذْ قٰالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ لُوطٌ أَ لاٰ تَتَّقُونَ) . * لحن گفتار او و دلسوزی عمیق و فوق العاده اش نشان می داد که همچون یک برادر سخن می گوید.
سپس افزود: “من برای شما رسول امینی هستم” (إِنِّی لَکُمْ رَسُولٌ أَمِینٌ) .
تا کنون خیانتی از من دیده اید؟ و از این به بعد نیز نسبت به وحی الهی
ص: 316
و رساندن پیام پروردگار شما قطعا رعایت امانت را خواهم کرد.
* “اکنون که چنین است: پرهیزکاری پیشه کنید، و از خدا بترسید و مرا اطاعت نمائید”که رهبر راه سعادت شما هستم (فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَ أَطِیعُونِ) . * فکر نکنید این دعوت، وسیله ای برای آب و نان است و یک هدف مادی را تعقیب می کند، نه، “من کمترین پاداشی از شما نمی خواهم، اجر و پاداشم تنها بر پروردگار عالمیان است” (وَ مٰا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِیَ إِلاّٰ عَلیٰ رَبِّ الْعٰالَمِینَ) .
* سپس به انتقاد از اعمال ناشایست و بخشی از انحرافات اخلاقی آنها می پردازد و از آنجا که مهمترین نقطه انحراف آنها، انحراف جنسی و همجنس گرایی بود روی همین مساله تکیه کرد و چنین گفت: “آیا شما در میان جهانیان به سراغ جنس ذکور می روید”؟! (أَ تَأْتُونَ الذُّکْرٰانَ مِنَ الْعٰالَمِینَ) . یعنی با اینکه خداوند اینهمه افراد از جنس مخالف برای شما آفریده و می توانید با ازدواج صحیح و سالم با آنان زندگی پاک و آرامبخشی داشته باشید، این نعمت پاک و طبیعی خدا را رها کرده، و خود را به چنین کار پست و ننگینی آلوده ساخته اید!. این احتمال نیز در تفسیر آیه وجود دارد که“ مِنَ الْعٰالَمِینَ “به صورت قید برای خود قوم بوده باشد، یعنی تنها شما از میان جهانیان این انحراف را پیش گرفته اید، و این با بعضی از تواریخ نیز هماهنگ است که نخستین قومی که همجنس گرایی را به صورت وسیعی مرتکب شدند قوم لوط بودند (1) ولی (1) ص: 317 1- 1) در مورد علت انحراف این قوم ننگین در تواریخ داستانی آمده است که ما در جلد 9 تفسیر نمونه صفحه 197 (ذیل آیه 81 سوره هود) آوردیم. تفسیر اول با آیه بعد مناسبتر است. * سپس افزود: “شما همسرانی را که خدا برایتان آفریده است رها می کنید”؟ (وَ تَذَرُونَ مٰا خَلَقَ لَکُمْ رَبُّکُمْ مِنْ أَزْوٰاجِکُمْ) .
“شما قوم تجاوزگری هستید”! (بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ عٰادُونَ) .
هرگز نیاز طبیعی، اعم از روحی و جسمی، شما را به این کار انحرافی نکشانده است، بلکه تجاوز و طغیان است که دامانتان را به چنین ننگی آلوده کرده.
کار شما به آن می ماند که انسان میوه های خوشبو، غذاهای نیروبخش و سالم و طبیعی را رها کرده، و به سراغ غذای مسموم، آلوده و مرگ آفرین برود، این نیاز طبیعی نیست، این تجاوز و طغیانگری است.
* نکته ها: اشاره 1-همجنس گرایی یک انحراف شرم آور در قرآن مجید در سوره های”اعراف”،“هود”،“حجر”،“انبیاء”، “نمل”و“عنکبوت”اشاراتی به وضع قوم لوط و گناه شنیع آنها شده است، منتها در هر مورد تعبیرش با مورد دیگر متفاوت است، در حقیقت هر کدام از این تعبیرات به یکی از ابعاد شوم این عمل ننگین اشاره می کند: در اعراف می خوانیم که لوط به آنها می گوید: بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ مُسْرِفُونَ “شما جمعیتی اسرافکارید” (اعراف-81) . در سوره انبیاء می خوانیم: وَ نَجَّیْنٰاهُ مِنَ الْقَرْیَهِ الَّتِی کٰانَتْ تَعْمَلُ الْخَبٰائِثَ إِنَّهُمْ کٰانُوا قَوْمَ سَوْءٍ فٰاسِقِینَ: “ما لوط را از قریه ای که”خبائث“انجام می داد رهایی بخشیدیم، آنها قوم بد و فاسقی بودند” (انبیاء-74) . و در آیه مورد بحث نیز خواندیم که لوط به آنها می گوید: بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ ص: 318 عٰادُونَ :“شما جمعیت تجاوزگری هستید”. و در سوره نمل آمده است: بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ: “شما قومی جاهل و نادانید” (نمل-55) . و در سوره عنکبوت آیه 29 از زبان لوط چنین آمده است که به آنها می گوید: إِنَّکُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجٰالَ وَ تَقْطَعُونَ السَّبِیلَ: “شما به سراغ مردان می روید و راه فطرت و نسل انسان را قطع می کنید” (1) . (1) به این ترتیب این عمل زشت تحت عنوان“اسراف”،“خبیث”،“فسق”، “تجاوز”، “جهل”، “قطع سبیل”مطرح شده است. “اسراف”از این نظر که آنها نظام آفرینش را در این امر فراموش کرده و از حد تجاوز نمودند و تعدی نیز به همین خاطر بر آن اطلاق شده است. “خبیث”به معنی کار یا چیز آلوده ای است که طبع سالم آدمی از آن تنفر دارد، و چه عملی از این عمل تنفر آمیزتر است. “فسق”به معنی خروج از اطاعت پروردگار و برهنگی از شخصیت انسانی است که از لوازم حتمی این کار است. “جهل”به خاطر بی خبری از عواقب شومی است که این عمل برای فرد و جامعه دارد. و بالآخره“قطع سبیل”نتیجه شوم این عمل را که در صورت گسترش منتهی به قطع نسل انسانی می گردد، چرا که تدریجا علاقه به جنس موافق جانشین علاقه طبیعی به جنس مخالف می شود می باشد. *
2-عواقب شوم همجنس گرایی
گرچه در جلد نهم تفسیر نمونه (در شرح آیات 81-83 سوره هود) بحث
ص: 319
1- 1) بعضی جمله“ تَقْطَعُونَ السَّبِیلَ “را چنین تفسیر کرده اند که قوم لوط دزد و راهزن نیز بوده اند.
مشروحی در زمینه زیانهای این عمل داشته ایم، ولی از نظر اهمیت موضوع باز هم لازم است مطالبی بر آن افزوده شود.
در حدیثی از پیامبر گرامی اسلام ص می خوانیم:
لا یجد ریح الجنه زنوق، و هو المخنث!: “بوی بهشت به مشام کسی که مورد همجنس گرایی واقع می شود نخواهد رسید”! (1) در حدیث دیگری از علی ع می خوانیم که”لواط را در سر حد کفر معرفی فرموده است” (2) .
(1)
(2)
در حدیثی از امام علی بن موسی الرضا ع در فلسفه تحریم همجنس گرایی چنین آمده است:
عله تحریم الذکران للذکران، و الاناث للاناث، لما رکب فی الاناث و ما طبع علیه الذکران، و لما فی اتیان الذکران، الذکران و الاناث للاناث، من انقطاع النسل، و فساد التدبیر، و خراب الدنیا: “فلسفه تحریم مردان بر مردان و زنان بر زنان این است که این امر بر خلاف طبیعتی است که خداوند برای زن و مرد قرار داده (و مخالفت با این ساختمان فطری و طبیعی، سبب انحراف روح و جسم انسان خواهد شد) و به خاطر این است که اگر مردان و زنان همجنس گرا شوند، نسل بشر قطع می گردد، و تدبیر زندگی اجتماعی به فساد می گراید، و دنیا به ویرانی می کشد” (3) .
(3)
این مساله تا به آنجا از دیدگاه اسلام زشت و ننگین است که در ابواب حدود اسلامی حد آن بدون شک اعدام شمرده شده است، و حتی برای کسانی که مراحل پائین تر همجنس گرایی را انجام می دهند مجازاتهای شدیدی ذکر شده، از جمله در حدیثی از پیامبر اسلام ص می خوانیم:
من قبل غلاما من شهوه ألجمه اللّٰه یوم القیامه بلجام من نار: “کسی که پسری را از روی شهوت ببوسد خداوند
ص: 320
1- 1 و 2) بحار الانوار ط جدید ج 79 صفحه 67.
2- 3) مدرک قبل ص 64.
3-
در روز قیامت لجامی از آتش بر دهان او می زند”! (1) .
(1)
مجازات کسی که مرتکب چنین عملی شود از سی تا 99 تازیانه ذکر شده است.
به هر حال شک نیست که انحراف جنسی از خطرناکترین انحرافاتی است که ممکن است در جوامع انسانی پیدا شود، چرا که سایه شوم خود را بر همه مسائل اخلاقی می افکند و انسان را به انحراف عاطفی می کشاند (در این زمینه بحث مشروحی در جلد 9 صفحه 194 به بعد ذیل آیه 81 سوره هود آورده ایم) .
***
ص: 321
1- 1) بحار الانوار ج 79 ص 72.