[سوره آل عمران (3) : آیات 62 تا 63]
اشاره
إِنَّ هٰذٰا لَهُوَ اَلْقَصَصُ اَلْحَقُّ وَ مٰا مِنْ إِلٰهٍ إِلاَّ اَللّٰهُ وَ إِنَّ اَللّٰهَ لَهُوَ اَلْعَزِیزُ اَلْحَکِیمُ (62) فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اَللّٰهَ عَلِیمٌ بِالْمُفْسِدِینَ (63)
ترجمه:
62-این همان سرگذشت واقعی (مسیح) است. (و ادعاهایی همچون الوهیت او، یا فرزند خدا بودنش، بی اساس است.) و هیچ معبودی، جز خداوند یگانه نیست، و خداوند توانا و حکیم است.
63-اگر (با این همه شواهد روشن، باز هم از پذیرش حق) روی گردانند، (بدان که طالب حق نیستند، و) خداوند از مفسده جویان، آگاه است.
تفسیر:
داستانهای راستین
در آیات فوق پس از شرح زندگی مسیح به عنوان تاکید هر چه بیشتر می فرماید: “اینها سرگذشت واقعی مسیح است”نه ادعاهایی همچون الوهیت مسیح یا فرزند خدا بودنش (إِنَّ هٰذٰا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّ) .
نه مدعیان خدایی او سخن حقی می گفتند و نه آنهایی که-العیاذ باللّٰه-فرزند نامشروعش می خوانند حق آن است که تو آوردی و تو گفتی او بنده خدا و پیامبر بود که با یک معجزه الهی از مادری پاک، بدون پدر تولد یافت.
باز برای تاکید بیشتر می افزاید: “و هیچ معبودی جز خداوند یگانه نیست” (وَ مٰا مِنْ إِلٰهٍ إِلاَّ اللّٰهُ) .
“و خداوند یگانه قدرتمند و توانا و حکیم است”و تولد فرزندی بدون پدر در برابر قدرتش مساله مهمی نیست (وَ إِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ) .
ص: 591
آری چنین کسی سزاوار پرستش است نه غیر او.
واژه“قصص”مفرد است و به معنی قصه می باشد و در اصل از ماده“قص” (بر وزن صف) به معنی جستجوی چیزی کردن گرفته شده، مثلا در داستان موسی بن عمران می خوانیم: وَ قٰالَتْ لِأُخْتِهِ قُصِّیهِ، “مادر موسی به خواهرش گفت:
به جستجوی موسی بپرداز” (1) .
(1)
و اینکه تلافی خون را“قصاص”می گویند به خاطر آن است که جستجوی حق صاحب خون در آن می شود سرگذشتها و تاریخ پیشینیان را که حالات و ماجراهای زندگی آنها را جستجو می کند نیز قصه می گویند.
از آنچه در بالا گفته شد معلوم شد که مشار الیه در هذا سرگذشت مسیح است نه قرآن مجید یا مجموعه تاریخ انبیاء.
* در آیه بعد کسانی را که از پذیرش این حقایق سر باز می زنند مورد تهدید قرار داده، می فرماید: “اگر (با این همه دلایل و شواهد روشن باز هم) روی برگردانند (بدان که در جستجوی حق نیستند و فاسد و مفسدند) زیرا خداوند از مفسدان آگاه است” (فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللّٰهَ عَلِیمٌ بِالْمُفْسِدِینَ) . مسلم است جمعیتی که پس از آن همه استدلالات منطقی قرآن در باره مسیح و همچنین عقب نشینی از دعوت به مباهله تسلیم حق نشوند و باز هم به گفتگوهای لجوجانه خود ادامه دهند (حق جو) نیستند بلکه (مفسده جویانی) هستند که هدف آنها تخدیر عقاید صحیح مردم است و مسلما خداوند آنها را می شناسد و از نیاتشان با خبر است و به موقع آنان را کیفر خواهد داد. *
ص: 592
1- 1) سوره قصص، آیه 11.