(2) سوره البقره این سوره در"مدینه"نازل شده، و (286) آیه است اشاره ص: 57 محتوای سوره بقره این سوره که طولانی ترین سوره های قرآن مجید است مسلما یک جا نازل نشده، بلکه در فواصل مختلف، و به مناسبتهای نیازهای گوناگون جامعه اسلامی، در مدینه نازل گردیده است. ولی با این حال جامعیت آن از نظر اصول اعتقادی اسلام و بسیاری از مسائل عملی (عبادی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی) قابل انکار نیست. چه اینکه در این سوره: 1-بحثهایی پیرامون توحید و شناسایی خدا مخصوصا از طریق مطالعه اسرار آفرینش آمده است. 2-بحثهایی در زمینه معاد و زندگی پس از مرگ، مخصوصا مثالهای حسی آن مانند داستان ابراهیم و زنده شدن مرغها و داستان عزیز. 3-بحثهایی در زمینه اعجاز قرآن و اهمیت این کتاب آسمانی. 4-بحثهایی بسیار مفصل و طولانی درباره یهود و منافقان و موضع گیریهای خاص آنها در برابر اسلام و قرآن، و انواع کارشکنیهای آنان در این رابطه. 5-بحثهایی در زمینه تاریخ پیامبران بزرگ مخصوصا ابراهیم ع و موسی ع. 6-بحثهایی در زمینه احکام مختلف اسلامی از جمله نماز، روزه، جهاد در راه خدا، حج و تغییر قبله، ازدواج و طلاق، احکام تجارت و دین، و قسمت مهمی از احکام ربا و مخصوصا بحثهای فراوانی در زمینه انفاق در راه خدا، و همچنین مساله قصاص و تحریم قسمتی از گوشتهای حرام و قمار و شراب و بخشی از احکام وصیت و مانند آن. ص: 58 و اما نامگذاری این سوره به"البقره"به خاطر داستانی است در مورد گاو بنی اسرائیل که شرح آن در آیات 67 تا 73 به خواست خدا خواهد آمد. *** فضیلت این سوره در فضیلت این سوره روایات پر اهمیتی در منابع اسلامی نقل شده است: از جمله مرحوم"طبرسی"در"مجمع البیان"از پیامبر اکرم ص چنین نقل می کند که پرسیدند: ای سوره القرآن افضل؟ قال: البقره، قیل ای آیه البقره افضل؟ قال آیه الکرسی: "کدامیک از سوره های قرآن از همه برتر است؟ فرمود: سوره بقره، عرض کردند کدام آیه از آیات سوره بقره افضل است؟ فرمود: آیه الکرسی" 1. افضلیت این سوره ظاهرا به خاطر جامعیت آنست، و افضل بودن آیه الکرسی به خاطر محتوای توحیدی خاص آن می باشد که به خواست خدا در تفسیر آن خواهد آمد. و این منافات ندارد که بعضی از سوره های دیگر قرآن از جهات دیگری برتری داشته باشند، چرا که از دیدگاههای مختلف به آنها نظر شده است. و نیز از امام"علی بن الحسین ع"از پیامبر اکرم ص چنین نقل شده است که فرمود: کسی که چهار آیه از آغاز سوره بقره و آیه الکرسی و دو آیه بعد از آن و سه آیه از آخر آن را بخواند هرگز در جان و مال خود ناخوش آیندی نخواهد دید، و شیطان به او نزدیک نمی شود، و قرآن را فراموش نخواهد کرد" 2. در اینجا لازم می دانیم که این حقیقت مهم را تکرار کنیم، که ثوابها و فضیلتها و پاداشهای مهمی که برای تلاوت قرآن یا سوره ها و آیات خاصی نقل شده هرگز مفهومش این نیست که انسان آنها را به صورت اوراد بخواند و تنها به گردش زبان قناعت کند. بلکه خواندن قرآن برای فهمیدن، و فهمیدن برای اندیشیدن، و اندیشیدن برای عمل است. اتفاقا هر فضیلتی درباره سوره ای یا آیه ای ذکر شده تناسب بسیار زیادی با محتوای آن سوره یا آیه دارد. مثلا در فضیلت سوره"نور"چنین می خوانیم که هر کس بر آن مداومت کند خداوند او و فرزندانش را از آلودگی به"زنا"حفظ می کند. این به خاطر آنست که محتوای سوره نور دستورات مهمی در زمینه مبارزه با انحرافات جنسی دارد: دستور به تسریع ازدواج افراد مجرد، دستور به حجاب، دستور به ترک چشم چرانی و نگاههای هوس آلود، دستور به ترک شایعه پراکنی و نسبتهای ناروا، و بالاخره دستور به اجرای حد شرعی درباره زنان و مردان زنا کار. بدیهی است اگر محتوای این سوره در جامعه یا خانواده ای پیاده شود آلودگی به زنا نخواهد بود. همچنین آیاتی از سوره بقره که در بالا اشاره شد و اتفاقا همه در زمینه توحید و ایمان به غیب، و خداشناسی و پرهیز از وسوسه های شیطانی است، اگر کسی بخواند و محتوای آن را در عمق جانش پیاده کند، مسلما آن فضائل را خواهد داشت. درست است که خواندن قرآن به هر حال ثواب دارد، ولی ثواب اصلی و اساس و آثار سازنده هنگامی خواهد بود که مقدمه ای برای اندیشه و عمل باشد. ص: 59 این سوره که طولانی ترین سوره های قرآن مجید است مسلما یک جا نازل نشده، بلکه در فواصل مختلف، و به مناسبتهای نیازهای گوناگون جامعه اسلامی، در مدینه نازل گردیده است. ولی با این حال جامعیت آن از نظر اصول اعتقادی اسلام و بسیاری از مسائل عملی (عبادی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی) قابل انکار نیست. چه اینکه در این سوره: 1-بحثهایی پیرامون توحید و شناسایی خدا مخصوصا از طریق مطالعه اسرار آفرینش آمده است. 2-بحثهایی در زمینه معاد و زندگی پس از مرگ، مخصوصا مثالهای حسی آن مانند داستان ابراهیم و زنده شدن مرغها و داستان عزیز. 6-بحثهایی در زمینه احکام مختلف اسلامی از جمله نماز، روزه، جهاد در راه خدا، حج و تغییر قبله، ازدواج و طلاق، احکام تجارت و دین، و قسمت مهمی از احکام ربا و مخصوصا بحثهای فراوانی در زمینه انفاق در راه خدا، و همچنین مساله قصاص و تحریم قسمتی از گوشتهای حرام و قمار و شراب و بخشی از احکام وصیت و مانند آن. ص: 3-بحثهایی در زمینه اعجاز قرآن و اهمیت این کتاب آسمانی. 4-بحثهایی بسیار مفصل و طولانی درباره یهود و منافقان و موضع گیریهای خاص آنها در برابر اسلام و قرآن، و انواع کارشکنیهای آنان در این رابطه. 5-بحثهایی در زمینه تاریخ پیامبران بزرگ مخصوصا ابراهیم ع و موسی ع. -[[nemoone:بقره:آیات_1_تا_2|آیات 1 تا 2]] -[[nemoone:بقره:آیات_3_تا_5|آیات 3 تا 5]] -[[nemoone:بقره:آیات_6_تا_7|آیات 6 تا 7]] -[[nemoone:بقره:آیات_8_تا_16|آیات 8 تا 16]] -[[nemoone:بقره:آیات_17_تا_20|آیات 17 تا 20]] -[[nemoone:بقره:آیات_21_تا_22|آیات 21 تا 22]] -[[nemoone:بقره:آیات_23_تا_24|آیات 23 تا 24]] -[[nemoone:بقره:آیه_25|آیه 25]] -[[nemoone:بقره:آیه_26|آیه 26]] -[[nemoone:بقره:آیه_27|آیه 27]] -[[nemoone:بقره:آیات_28_تا_29|آیات 28 تا 29]] -[[nemoone:بقره:آیات_30_تا_33|آیات 30 تا 33]] -[[nemoone:بقره:آیات_34_تا_36|آیات 34 تا 36]] -[[nemoone:بقره:آیات_37_تا_39|آیات 37 تا 39]] -[[nemoone:بقره:آیه_40|آیه 40]] -[[nemoone:بقره:آیات_41_تا_43|آیات 41 تا 43]] -[[nemoone:بقره:آیات_44_تا_46|آیات 44 تا 46]] -[[nemoone:بقره:آیات_47_تا_48|آیات 47 تا 48]] -[[nemoone:بقره:آیه_49|آیه 49]] -[[nemoone:بقره:آیه_50|آیه 50]] -[[nemoone:بقره:آیات_51_تا_54|آیات 51 تا 54]] -[[nemoone:بقره:آیات_55_تا_56|آیات 55 تا 56]] -[[nemoone:بقره:آیه_57|آیه 57]] -[[nemoone:بقره:آیات_58_تا_59|آیات 58 تا 59]] -[[nemoone:بقره:آیه_60|آیه 60]] -[[nemoone:بقره:آیه_61|آیه 61]] -[[nemoone:بقره:آیه_62|آیه 62]] -[[nemoone:بقره:آیات_63_تا_64|آیات 63 تا 64]] -[[nemoone:بقره:آیات_65_تا_66|آیات 65 تا 66]] -[[nemoone:بقره:آیات_67_تا_74|آیات 67 تا 74]] -[[nemoone:بقره:آیات_75_تا_77|آیات 75 تا 77]] -[[nemoone:بقره:آیات_78_تا_79|آیات 78 تا 79]] -[[nemoone:بقره:آیات_80_تا_82|آیات 80 تا 82]] -[[nemoone:بقره:آیات_83_تا_86|آیات 83 تا 86]] -[[nemoone:بقره:آیات_87_تا_88|آیات 87 تا 88]] -[[nemoone:بقره:آیات_89_تا_90|آیات 89 تا 90]] -[[nemoone:بقره:آیات_91_تا_93|آیات 91 تا 93]] -[[nemoone:بقره:آیات_94_تا_96|آیات 94 تا 96]] -[[nemoone:بقره:آیات_97_تا_98|آیات 97 تا 98]] -[[nemoone:بقره:آیات_99_تا_101|آیات 99 تا 101]] -[[nemoone:بقره:آیات_102_تا_103|آیات 102 تا 103]] -[[nemoone:بقره:آیات_104_تا_105|آیات 104 تا 105]] -[[nemoone:بقره:آیات_106_تا_107|آیات 106 تا 107]] -[[nemoone:بقره:آیه_108|آیه 108]] -[[nemoone:بقره:آیات_109_تا_110|آیات 109 تا 110]] -[[nemoone:بقره:آیات_111_تا_112|آیات 111 تا 112]] -[[nemoone:بقره:آیه_113|آیه 113]] -[[nemoone:بقره:آیه_114|آیه 114]] -[[nemoone:بقره:آیه_115|آیه 115]] -[[nemoone:بقره:آیات_116_تا_117|آیات 116 تا 117]] -[[nemoone:بقره:آیات_118_تا_119|آیات 118 تا 119]] -[[nemoone:بقره:آیات_120_تا_121|آیات 120 تا 121]] -[[nemoone:بقره:آیات_122_تا_123|آیات 122 تا 123]] -[[nemoone:بقره:آیه_124|آیه 124]] -[[nemoone:بقره:آیه_125|آیه 125]] -[[nemoone:بقره:آیه_126|آیه 126]] -[[nemoone:بقره:آیات_127_تا_129|آیات 127 تا 129]] -[[nemoone:بقره:آیات_130_تا_132|آیات 130 تا 132]] -[[nemoone:بقره:آیات_133_تا_134|آیات 133 تا 134]] -[[nemoone:بقره:آیات_135_تا_137|آیات 135 تا 137]] -[[nemoone:بقره:آیات_138_تا_141|آیات 138 تا 141]] -[[nemoone:بقره:آیه_142|آیه 142]] -[[nemoone:بقره:آیه_143|آیه 143]] -[[nemoone:بقره:آیه_144|آیه 144]] -[[nemoone:بقره:آیه_145|آیه 145]] -[[nemoone:بقره:آیات_146_تا_147|آیات 146 تا 147]] -[[nemoone:بقره:آیه_148|آیه 148]] -[[nemoone:بقره:آیات_149_تا_150|آیات 149 تا 150]] -[[nemoone:بقره:آیات_151_تا_152|آیات 151 تا 152]] -[[nemoone:بقره:آیات_153_تا_154|آیات 153 تا 154]] -[[nemoone:بقره:آیات_155_تا_157|آیات 155 تا 157]] -[[nemoone:بقره:آیه_158|آیه 158]] -[[nemoone:بقره:آیات_159_تا_160|آیات 159 تا 160]] -[[nemoone:بقره:آیات_161_تا_163|آیات 161 تا 163]] -[[nemoone:بقره:آیه_164|آیه 164]] -[[nemoone:بقره:آیات_165_تا_167|آیات 165 تا 167]] -[[nemoone:بقره:آیات_168_تا_169|آیات 168 تا 169]] -[[nemoone:بقره:آیات_170_تا_171|آیات 170 تا 171]] -[[nemoone:بقره:آیات_172_تا_173|آیات 172 تا 173]] -[[nemoone:بقره:آیات_174_تا_176|آیات 174 تا 176]] -[[nemoone:بقره:آیه_177|آیه 177]] -[[nemoone:بقره:آیات_178_تا_179|آیات 178 تا 179]] -[[nemoone:بقره:آیات_180_تا_182|آیات 180 تا 182]] -[[nemoone:بقره:آیات_183_تا_185|آیات 183 تا 185]] -[[nemoone:بقره:آیه_186|آیه 186]] -[[nemoone:بقره:آیه_187|آیه 187]] -[[nemoone:بقره:آیه_188|آیه 188]] -[[nemoone:بقره:آیه_189|آیه 189]] -[[nemoone:بقره:آیات_190_تا_193|آیات 190 تا 193]] -[[nemoone:بقره:آیه_194|آیه 194]] -[[nemoone:بقره:آیه_195|آیه 195]] -[[nemoone:بقره:آیه_196|آیه 196]] -[[nemoone:بقره:آیات_197_تا_199|آیات 197 تا 199]] -[[nemoone:بقره:آیات_200_تا_202|آیات 200 تا 202]] -[[nemoone:بقره:آیه_203|آیه 203]] -[[nemoone:بقره:آیات_204_تا_206|آیات 204 تا 206]] -[[nemoone:بقره:آیه_207|آیه 207]] -[[nemoone:بقره:آیات_208_تا_209|آیات 208 تا 209]] -[[nemoone:بقره:آیه_210|آیه 210]] -[[nemoone:بقره:آیه_211|آیه 211]] -[[nemoone:بقره:آیه_212|آیه 212]] -[[nemoone:بقره:آیه_213|آیه 213]] -[[nemoone:بقره:آیه_214|آیه 214]] -[[nemoone:بقره:آیه_215|آیه 215]] -[[nemoone:بقره:آیه_216|آیه 216]] -[[nemoone:بقره:آیات_217_تا_218|آیات 217 تا 218]] -[[nemoone:بقره:آیات_219_تا_220|آیات 219 تا 220]] -[[nemoone:بقره:آیه_221|آیه 221]] -[[nemoone:بقره:آیات_222_تا_223|آیات 222 تا 223]] -[[nemoone:بقره:آیات_224_تا_225|آیات 224 تا 225]] -[[nemoone:بقره:آیات_226_تا_227|آیات 226 تا 227]] -[[nemoone:بقره:آیه_228|آیه 228]] -[[nemoone:بقره:آیه_229|آیه 229]] -[[nemoone:بقره:آیه_230|آیه 230]] -[[nemoone:بقره:آیه_231|آیه 231]] -[[nemoone:بقره:آیه_232|آیه 232]] -[[nemoone:بقره:آیه_233|آیه 233]] -[[nemoone:بقره:آیات_234_تا_235|آیات 234 تا 235]] -[[nemoone:بقره:آیات_236_تا_237|آیات 236 تا 237]] -[[nemoone:بقره:آیات_238_تا_239|آیات 238 تا 239]] -[[nemoone:بقره:آیات_240_تا_242|آیات 240 تا 242]] -[[nemoone:بقره:آیه_243|آیه 243]] -[[nemoone:بقره:آیات_244_تا_245|آیات 244 تا 245]] -[[nemoone:بقره:آیات_246_تا_252|آیات 246 تا 252]] -[[nemoone:بقره:آیه_253|آیه 253]] -[[nemoone:بقره:آیه_254|آیه 254]] -[[nemoone:بقره:آیه_255|آیه 255]] -[[nemoone:بقره:آیه_256|آیه 256]] -[[nemoone:بقره:آیه_257|آیه 257]] -[[nemoone:بقره:آیه_258|آیه 258]] -[[nemoone:بقره:آیه_259|آیه 259]] -[[nemoone:بقره:آیه_260|آیه 260]] -[[nemoone:بقره:آیه_261|آیه 261]] -[[nemoone:بقره:آیه_262|آیه 262]] -[[nemoone:بقره:آیه_263|آیه 263]] -[[nemoone:بقره:آیات_264_تا_265|آیات 264 تا 265]] -[[nemoone:بقره:آیه_266|آیه 266]] -[[nemoone:بقره:آیه_267|آیه 267]] -[[nemoone:بقره:آیه_268|آیه 268]] -[[nemoone:بقره:آیه_269|آیه 269]] -[[nemoone:بقره:آیات_270_تا_271|آیات 270 تا 271]] -[[nemoone:بقره:آیه_272|آیه 272]] -[[nemoone:بقره:آیه_273|آیه 273]] -[[nemoone:بقره:آیه_274|آیه 274]] -[[nemoone:بقره:آیات_275_تا_277|آیات 275 تا 277]] -[[nemoone:بقره:آیات_278_تا_281|آیات 278 تا 281]] -[[nemoone:بقره:آیه_282|آیه 282]] -[[nemoone:بقره:آیه_283|آیه 283]] -[[nemoone:بقره:آیه_284|آیه 284]] -[[nemoone:بقره:آیه_285|آیه 285]] -[[nemoone:بقره:آیه_286|آیه 286]]